Waarde creëren in kwetsbare wijken
Woonkracht10 en Smits Vastgoedzorg bewegen naar een integrale wijkaanpak
Twee organisaties, één ambitie: door slimme samenwerking maximale impact maken voor bewoners, buurt én elkaar. Een verhaal over vertrouwen, innovatie en de moed om anders te werken.
In de praktijk van woningcorporaties zijn het vaak twee gescheiden werelden: de fysieke opgave (verduurzaming, onderhoud en renovatie) en de sociale opgave (leefbaarheid, welzijn en de veerkracht van wijken). Woningcorporatie Woonkracht10 en vastgoedonderhoudsbedrijf Smits Vastgoedzorg doorbreken die scheiding. Binnen een actieve RGS-samenwerking ontstond in twee jaar tijd een innovatief model waarin sociaal en fysiek elkaar aanvullen. Dit gaat zorgen voor een voorspelbare en wendbare meerjarige programmering en toename van de veerkracht in de wijken.
Een masterclass met een vonk
Het begon twee jaar geleden tijdens een masterclass over professioneel opdrachtgeverschap in Delft. Liesbeth Groeneveld en Hans van der Krogt, respectievelijk bestuurder van Woonkracht10 en algemeen directeur van Smits Vastgoedzorg, zaten daar als RGS-ketenpartners. Een samenwerkingsvorm die al goed liep, maar tijdens die sessie ontstond iets bijzonders.
“We hadden het over de wens van Woonkracht10 om de besluitvorming op investeringsprojecten langjariger en gebiedsgericht te nemen”, vertelt Liesbeth. “Hieruit ontstaat de mogelijkheid om ook de agenda in het sociaal domein beter in te richten, en integraal te programmeren.”
Hans vult aan: “Ik begon te dromen over hoe mooi het zou zijn als we met een busje van Smits Vastgoedzorg en Woonkracht10 door een wijk rijden. Dat huurders zien dat we aanwezig zijn en weten: deze partijen werken integraal samen aan onze buurt."
Het kwartje valt: fysiek én sociaal
Die droom werd mogelijkheid toen de veerkrachtkaarten van onderzoeksinstelling Circusvis beschikbaar kwamen voor Zwijndrecht. Deze kaarten maken zichtbaar hoe veerkrachtig buurten en wijken zijn, door in te zoomen op aspecten van leefbaarheid en de ontwikkeling van kwetsbare groepen.
Niels van Boven, manager Strategie & Ontwikkeling bij Smits Vastgoedzorg, ging aan de slag met deze data. “Toen Niels voor het eerst onze fysieke investeringsplanning over die veerkrachtkaarten legde, gaf het een impuls om fysieke en sociale inzet te verbinden”, zegt Erwin Zwijnenburg, bestuurder van Woonkracht10 hierover. “We dreigden miljoenen te investeren in buurten die sociaal achteruitgingen. De kans dat alleen fysieke investeringen dan écht een impact maken, is echter klein.”
Erwin: “Voor mij was dit een openbaring. In één keer zag je een meerjarig perspectief op de koppeling fysiek en sociaal vanuit datasturing en complementariteit van talenten. Als er over vijf jaar een project van 60 miljoen gepland staat in een kwetsbare wijk, dan wordt uitgenodigd om nu al een plan te maken op de sociale aanpak. Zo heeft elke euro die je investeert dubbel effect.”
Innovatie door samenwerking: het SUMdashboard
Om deze integrale aanpak te ondersteunen, ontwikkelden Smits Vastgoedzorg en Woonkracht10 samen het SUMdashboard 1.0. Dit digitale instrument combineert eigen actuele data: fysieke projectinformatie met sociale indicatoren op complexniveau.
‘Waar creëren we met elkaar de meeste waarde?’
“Het mooie van het SUMdashboard is dat het abstract beleid concreet en visueel maakt”, legt Niels uit. “Het combineert complexe informatie op een simpele manier, zodat we op tactisch niveau de goede gesprekken kunnen voeren. Niet meer: welk project doen we dit jaar? Maar: waar creëren we met elkaar de meeste waarde?”
Waardecreatie: winnen op alle fronten
Het concept ‘waardecreatie’ vormt het kloppende hart van de samenwerking tussen Smits Vastgoedzorg en Woonkracht10. Voor Woonkracht10 betekent het effectievere inzet van schaarse middelen en hoger maatschappelijk rendement. “Er gaat geen dag voorbij of er komt een capaciteitsaanvraag van onze afdeling ‘Wonen’ om meer mensen in te kunnen zetten”, zegt Liesbeth. “De vraag is: waar zet je je middelen in met het meeste effect? Waar creëer je de meeste waarde? Door fysiek en sociaal samen te brengen, maken we betere keuzes met meer tijd om die te laten resulteren.”
Voor Smits Vastgoedzorg levert het continuïteit en voorspelbaarheid op, maar vooral ook zingeving. Hans: “Onze missie is veranderd. Van ‘onderhouden en verbeteren van vastgoed’ naar ‘bijdragen aan kwaliteit van wonen en leven in de wijk’. Dat is voor mensen die bij ons komen werken ook belangrijk. Het gaat om échte maatschappelijke betrokkenheid.”
Samen met de gemeente en andere partners ontstaat de mogelijkheid om gezamenlijke impact te maken op complexe vraagstukken die niemand alleen kan oplossen.
Van theorie naar praktijk
De aanpak wordt nu in de praktijk getest in twee pilotcomplexen in de wijk Noord en wijk Walburg. Erwin: “De eerste stap was bewustwording. De tweede stap is een nieuwe werkwijze. We gaan van project-voor-project naar een meerjarige wijkstrategie. Er is een verschuiving van een focus vanuit een fysieke oriëntatie naar één waarin die fysiek en sociaal is geïntegreerd. Van technische dominantie (het vervangen van EFG-energielabels naar B-labels) naar maatschappelijk rendement. En van silo-werken naar complementariteit.”
‘ Het gaat om échte maatschappelijke betrokkenheid.’
legt Liesbeth uit. “Het gaat niet meer alleen om assetmanagement en vastgoed die bij elkaar aan tafel zitten. De input van de afdeling Wonen, dus die sociale kant, wordt steeds belangrijker. En dan zegt Hans terecht: “Jullie moeten ons wel aan tafel zetten. Als jullie het weer zelf gaan bedenken, vervallen we weer in het oude patroon.”
Uitdagingen onderweg
De partners zijn realistisch over de uitdagingen. Barrières zoals PSO-certificering die kwantiteit boven kwaliteit stelt, of geografische grenzen bij social return-trajecten, maken het soms lastig. Ook vraagt de aanpak andere competenties van medewerkers: van meer in samenhang te denken in plaats van alleen taakgericht.
SUMdashboard
Smits Vastgoedzorg en Woonkracht10 ontwikkelden samen met SmartRealEstate het SUMdashboard. Dit is een tool die de fysieke projectinformatie combineert met sociale indicatoren op wijkniveau. Het geeft een concreet, visueel beeld van de sociale veerkracht van een wijk. Deze informatie helpt te beslissen in welke wijk en met welk project de meeste waarde kan worden gecreërd.
“De neiging van elke woningcorporatie-bestuurder oude stijl is om kaarten voor de borst te houden”, erkent Liesbeth. “We zouden juist veel meer transparant moeten zijn en meer vertrouwen moeten hebben in ketenpartners en andere stakeholders. Maar dat is een transitie.”
Ook de gemeente worstelt ermee. Liesbeth: “Ik zat bij de gemeente voor een heel ander onderwerp en die zei: ‘Wij hebben een GISsysteem met al onze fysieke projecten, jullie mogen die daar wel inladen.’ Waarop ik zei: het is ook fijn als het andersom mag. We hebben namelijk een mooie kaart ontwikkeld met al onze data. Willen jullie daar dan jullie data aan toevoegen? Maar dat vraagt aandacht en tijd want we zijn het niet gewend onze data over en weer te delen.”
Hans plaatst het in perspectief: “We moeten leren kijken vanuit een ander perspectief. Dat betekent meer integraal praten over onderwerpen waar we van nature niet zoveel mee te maken hebben, maar die wel effect hebben op onze bijdrage. Alle expertise die we nu inzetten, kunnen niet voorkomen dat wijken onder druk komen te staan. Daarom moeten we met elkaar een nieuwe weg inslaan.”
De toekomst: van olievlek naar beweging
Op korte termijn staat de verdere uitwerking van de maatschappelijke strategie centraal, samen met de uitrol van het SUMdashboard naar andere delen van het bezit van Woonkracht10. Op 29 januari 2026 presenteren beide organisaties hun aanpak op WOCODA’26 (woningconcepten voor volkshuisvesting).
Binnen één tot twee jaar verwachten ze dat de organisatorische transformatie voldoende gevorderd is om echt integraal te werken. Medewerkers zijn dan gewend aan prioriteren vanuit wijkbelang, samenwerking tussen afdelingen, en complementair werken met externe partners.
De ambitie voor de lange termijn is groots: een vloot van mammoettankers die allemaal langzaam hun koers wijzigen. Alle betrokken partijen – corporatie, ketenpartners, gemeente, onderwijs, welzijn, zorg – leren vanuit gedeelde belangen samen te werken aan veerkrachtige wijken.
“Dit betekent een koerswijziging en een inspiratie van wat we met elkaar willen bereiken”, zegt Hans optimistisch. “Het zijn ingewikkelde systemen, maar met een simpele methode waarin je op een heldere manier de goede gesprekken voert en interventies doet, gaat dat lukken.”
Erwin vat het mooi samen: “ Als je een paar stappen naar achteren zet en niet meer redeneert vanuit je eigen bubbel, maar kijkt naar wat samenwerking kan betekenen voor je doelgroep, dan ontstaan er ongelooflijk veel mogelijkheden.”
Wil je meer weten over de integrale wijkaanpak van Smits Vastgoedzorg en Woonkracht10? Kom dan op 29 januari 2026 naar WOCODA’26, waar beide organisaties hun ervaringen delen in de kennissessie ‘Integrale waardecreatie in de wijk’ (14.00-14.45 uur).